Mae Cynllun Datblygu Strategol yn cydnabod nad yw cynllunio ar gyfer ardal weinyddol awdurdod cynllunio lleol unigol o reidrwydd yn adlewyrchu sut mae pobl yn byw eu bywydau, sut mae marchnadoedd yn gweithredu na sut mae busnes yn gweithredu.
Mae Cynllun Datblygu Strategol yn cynnig y gallu i sicrhau bod ardal ddaearyddol ehangach yn cael ei hystyried mewn un cynllun. Mae’n hwyluso creu gweledigaeth gydlynol, hirdymor sy’n mynd i’r afael ag anghenion a chyfleoedd unigryw ein cymunedau.
Nod y cynllun yw meithrin twf economaidd cynaliadwy, gwella seilwaith, a gwella ansawdd bywyd cyffredinol trigolion. Trwy gydweithio'n agos ag awdurdodau lleol, busnesau a rhanddeiliaid, bydd y CDS yn sicrhau bod datblygiad yn gytbwys ac yn gynhwysol, gan adlewyrchu dyheadau ein poblogaeth amrywiol. Mae’n mabwysiadu man canol rhwng y Cynllun Cenedlaethol a Chynlluniau Datblygu Lleol (CDLl) a bydd yn darparu cyd-destun strategol ar gyfer paratoi CDLlau dilynol.
Ymhellach, mae’r CDS yn ymateb i’r dyletswyddau statudol a osodwyd gan Weinidogion Llywodraeth Cymru ar gyfer Cydbwyllgorau Corfforaethol, gan sicrhau bod ein cynllunio rhanbarthol yn cyd-fynd â blaenoriaethau cenedlaethol a gofynion deddfwriaethol. Bydd y dull strategol hwn yn galluogi Gogledd Cymru i ffynnu, gan sicrhau dyfodol llewyrchus i genedlaethau’r dyfodol.
Proses y Cynllun Datblygu Strategol a'r cam a gyrhaeddwyd
Wrth gynhyrchu CDS rhaid dilyn nifer o gamau allweddol:
Cwblhau
Ar y Gweill
Mae Cyd-bwyllgor Corfforedig y Gogledd wedi dechrau gweithio ar y CDS ac mae wedi paratoi Cytundeb Cyflawni drafft fel cam cyntaf y broses hon. Yn ei hanfod, mae'r Cytundeb Cyflawni yn gynllun o sut y bydd y Cynllun yn cael ei baratoi. Mae ganddo ddwy brif ran:
- Datganiad o Gyfranogiad Cymunedol – Yma nodir y cyd-destun ar gyfer creu'r cynllun, ynghyd â sut a phryd y gall partïon â diddordeb ymgysylltu â'r broses hon
- Amserlen fanwl gan nodi pob cam allweddol yn y broses o ffurfio'r cynllun, pa mor hir y bydd yn ei gymryd, a phryd y disgwylir i'r cynllun gael ei gwblhau a'i fabwysiadu.
Ymgynghoriad ar y Cytundeb Cyflawni Drafft
Mae'r Cytundeb Cyflawni eisoes wedi'i rannu â swyddogion Llywodraeth Cymru a swyddogion o bob Awdurdod Cynllunio Lleol yn y Gogledd er derbyn adborth ar ei ffurf a'i gynnwys, cyn cyhoeddi'r ddogfen ar gyfer ymgynghori.
Mae aelodau o is-bwyllgor Cynllunio Strategol y Cyd-bwyllgor Corfforedig hefyd wedi adolygu'r ddogfen ddrafft a derbyniodd Bwrdd y Cyd-bwyllgor diweddariad ar ei gynnydd yn ei gyfarfod ar 18 Gorffennaf.
Mae'r Rheoliadau CDS yn diffinio ymgyngoreion penodol a chyffredinol a ddylai fod yn rhan o gynhyrchu'r Cytundeb Cyflawni. Ceir rhestr o'r grwpiau hyn yn atodiadau'r ddogfen Cytundeb Cyflawni drafft a bydd pob un o'r rhain yn cael eu cynnwys yn y broses ymgynghori ar y Cytundeb Cyflawni.
Roedd y Cytundeb Cyflawni Drafft ar gael i'w adolygu a'i wneud sylwadau o 18 Gorffennaf tan 29 Awst 2025. Gellir cyfeirio unrhyw ymholiadau mewn perthynas â'r ddogfen neu'r broses ymgynghori at yr e-bost isod.
Os hoffech dderbyn gwybodaeth am gamau nesaf y broses CDS, nodwch eich manylion cyswllt, eich cwmni neu sefydliad, ac unrhyw ddiddordeb penodol yn y Cynllun, a byddwn yn ychwanegu'r rhain at gronfa ddata bostio a ddefnyddir i ddarparu diweddariadau rheolaidd a hysbysiadau am gyfnodau allweddol, digwyddiadau ymgynghori ac ati.
Cymeradwyo'r Cytundeb Cyflawni
Yn dilyn ymgynghori ar y Cytundeb Cyflawni Drafft, cafodd yr Adroddiad Ymgynghori a'r Cytundeb Cyflawni diwygiedig eu hystyried gan y Cyd-bwyllgor Corfforedig yn ei gyfarfod ar Medi 2025. Cymeradwyodd y Cyd-bwyllgor Corfforedig fod y Cytundeb Cyflawni yn barod i'w gyflwyno i Lywodraeth Cymru, ar yr amod bod digon o gyllid yn cael ei adnabod ar gyfer dechrau'r Cynllun Datblygu Strategol (CDS) wrth osod y gyllideb ar gyfer 2026/27. Cytunodd y Cyd-bwyllgor Corfforedig ar y gyllideb ar gyfer 2026/27 yn ei gyfarfod ar 23 Ionawr 2026, gan gynnwys y ddarpariaeth ar gyfer y CDS. Yn yr un cyfarfod, cytunwyd hefyd i gyflwyno’r Cytundeb Cyflawni yn ffurfiol i’w gymeradwyo gan Lywodraeth Cymru.
Yn dilyn hynny, cyflwynwyd y Cytundeb Cyflawni i Lywodraeth Cymru ar 11Chwefror 2026 a chytunodd Llywodraeth Cymru i'r Cytundeb Cyflawni a'i amserlen mewn llythyr dyddiedig 24 Chwefror 2026. Mae'r llythyr hwn, a'r Cytundeb Cyflawni cymeradwy, ar gael ar y ddolen i'r dogfennau, isod.
Mae'r broses o wneud y cynllun bellach wedi symud i ail gam yr amserlen, sef Datblygu'r Sail Dystiolaeth, ble cafwyd cymorth i'w ddatblygu gan ymgynghorwyr Arup.
Ochr yn ochr â'r gwaith o gasglu tystiolaeth, rhoddir ystyriaeth i ddechrau sgyrsiau allweddol â grwpiau rhanddeiliaid allweddol, o safbwynt sut y gallant gyfrannu at y sail dystiolaeth, a hefyd o ran sut maent yn gweld rôl y CDS o safbwynt datblygu polisïau a chynigion all hwyluso twf a llesiant cadarnhaol yng ngogledd Cymru dros y chwarter canrif nesaf.
Y Camau Nesaf
Dros y flwyddyn nesaf, bydd y gwaith ar y sail dystiolaeth yn cyfrannu at ddatblygu gweledigaeth ac amcanion strategol ar gyfer y cynllun, yn crynhoi materion datblygol mewn Adroddiad Prif Faterion ac Opsiynau, gan ddatblygu'r broses Galwad am Safleoedd Ymgeisiol, opsiynau Twf a Gofodol rhanbarthol – bydd y rhain i gyd yn canolbwyntio ar Strategaeth a Ffefrir (camau 3 a 4).
Manylion cyswllt
